close menu

search button

Εκπαιδευτικός Οργανισμός ΑΚΜΩΝ Α.Ε. - Main Section

Εκπαιδευτικός Οργανισμός ΑΚΜΩΝ Α.Ε. - Main Component

Παράγοντες κινδύνου στους χώρους εργασίας (αμίαντος)

Ο αμίαντος λόγω των πολύ καλών ιδιοτήτων του και του χαμηλού κόστους αποτέλεσε την ιδανική λύση ως μονωτικό και κατασκευαστικό υλικό για πολλές δεκαετίες. Έτσι σήμερα αμιαντούχα υλικά βρίσκονται σχεδόν παντού: βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εργοστάσια, πλοία, δημόσια κτίρια, σχολεία, κατοικίες, κ.λ.π.

 

Επιδημιολογικές μελέτες όμως που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια, έδειξαν ότι ο αμίαντος είναι ένα επικίνδυνο υλικό και η εισπνοή των μικροσκοπικών ινών του μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρές ασθένειες, οι οποίες εμφανίζονται πολλά χρόνια μετά την πρώτη έκθεση. Σήμερα, μετά τη φάση της υπερβολικής αντίδρασης ακόμα και στη θέα του αμιάντου, πρέπει να περάσουμε στο στάδιο της σωστής διαχείρισής του. Από τις ιστοσελίδες αυτές μπορείτε να ενημερωθείτε για τα θέματα που επιγραμματικά αναφέρονται στη συνέχεια:

 

Που βρίσκεται ο αμίαντος και με ποια μορφή

 

Ο αμίαντος λόγω των πολύ καλών ιδιοτήτων του και του χαμηλού κόστους αποτέλεσε την ιδανική λύση ως μονωτικό και κατασκευαστικό υλικό για πολλές δεκαετίες. Οι σπουδαίες αυτές ιδιότητες κατέστησαν τον αμίαντο πρώτη ή δευτερεύουσα ύλη για πάνω από 3.000 τεχνικές εφαρμογές και καταναλωτικά προϊόντα. Έτσι σήμερα αμιαντούχα υλικά βρίσκονται σχεδόν παντού:

·βιομηχανικές εγκαταστάσεις,

·εργοστάσια,

·πλοία,

·δημόσια κτίρια,

·σχολεία,

·κατοικίες κλπ.

Η χρήση ινών αμιάντου έγινε στην Ελλάδα κυρίως σε εργοστάσια παραγωγής προϊόντων αμιαντοτσιμέντου, με περιεκτικότητα σε αμίαντο 9-12%.

Στη συνέχεια παρατίθενται διάφορα αμιαντούχα υλικά, σε φθίνουσα σειρά ως προς τη συχνότητα χρήσης τους:

 

Αμιαντοτσιμέντο (Asbestos cement)

Είναι ένα πολύ κοινό υλικό που περιέχει χρυσότιλο ή λευκό αμίαντο σε περιεκτικότητα 10-15% και συναντάται σε πολλά βιομηχανικά κτίρια και αγροτικές κατοικίες.

Ψεκασμένος αμίαντος (Sprayed asbestos)

Ψεκασμένες επικαλύψεις χρησιμοποιήθηκαν για μόνωση στην κατασκευαστική χαλυβουργία και σε μερικούς λέβητες.

Μόνωση από αμίαντο (Lagging)

Χρησιμοποιήθηκε κυρίως για θερμική μόνωση σωληνώσεων. Μονώσεις μπορεί να βρεθούν οπουδήποτε, περιέχουν 6-85% αμίαντο που μπορεί να είναι κροκιδόλιθος ή αμοσίτης.

Μονωτικές αμιαντόπλακες (Asbestos insulating board)

Χρησιμοποιήθηκαν για πυροπροστασία σε σωληνώσεις και αγωγούς, πυρανάσχεση, panels, χωρίσματα τοίχων κ.λ.π.

Υφασμένος αμίαντος (Asbestos textiles)

Χρησιμοποιήθηκε σε τσιμούχες και σε διάφορα προϊόντα όπως κουβέρτες πυροπροστασίας, προστατευτικές στολές για πυροσβέστες και οδηγούς αγώνων, γάντια, κουρτίνες κ.λ.π.

Άλλα αμιαντούχα προϊόντα

Αμίαντος μπορεί να βρεθεί:

  • Σε προϊόντα χαρτιού που χρησιμοποιήθηκαν για ηλεκτρική μόνωση.
  • Σε φρένα (τακάκια και συμπλέκτες αυτοκινήτων), πλακάκια δαπέδου και οροφών κ.λ.π.
  • Στο παρελθόν χρησιμοποιήθηκε για διακοσμητικές επικαλύψεις, σε σοβάδες, σε βαφές, μαστίχες, κόλλες κ.λ.π.
  • Σε πολλά προϊόντα μέσα σε κατοικίες όπως σιδερώστρες, πιστολάκια, γλάστρες, ζαρτινιέρες, θερμάστρες, ηλεκτρικούς πίνακες, χωρίσματα, αγωγούς, υδροροές, σωλήνες αποχέτευσης κ.λ.π.

 

Ποιος κινδυνεύει

 

 

 

Μόνο όσοι έρχονται σε επαφή με ίνες αμιάντου που είναι ελεύθερες και εσπνεύσιμες μπορούν να εμφανίσουν ασθένειες που συνδέονται με αυτόν. Φυσικά δεν θα αναπτύξουν ασθένειες όλοι όσοι έχουν εκτεθεί, διότι κάθε άτομο έχει μια ιδιαίτερη ευαισθησία στην ασθένεια.

Γενικώς, η πιθανότητα να αναπτύξουν οι άνθρωποι μία από τις ασθένειες, που σχετίζονται με τον αμίαντο, αυξάνει με:

  • Τον τύπο της ίνας του αμιάντου στον οποίο υπάρχει έκθεση. (Ο μπλε και ο καφέ είναι πιο επικίνδυνοι από το λευκό αμίαντο).
  • Το πόσο νέος ήταν κανείς όταν εκτέθηκε για πρώτη φορά.
  • Τον αριθμό των ινών που εισπνέονται.
  • Τις φορές που κάποιες έχει εκτεθεί.
  • Το κάπνισμα.

 

Είναι προφανές ότι ο κίνδυνος εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με την έκθεση σε αμίαντο διαφέρει τόσο ανάλογα με τον τύπο της βιομηχανίας όπου συμβαίνει η έκθεση όσο και με την ίδια την έκθεση. Επιπρόσθετα διαφορετικοί τύποι ινών αμιάντου μπορεί να συνδέονται με διαφορετικούς κινδύνους για την υγεία. Για παράδειγμα, τα αποτελέσματα πολλών ερευνών οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο κροκιδόλιθος και ο αμοσίτης έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να προκαλέσουν καρκίνο του πνεύμονα, αμιάντωση και ιδιαίτερα μεσοθηλίωμα.

Ακόμη όμως και έτσι, κανένας τύπος αμιάντου δεν μπορεί να θεωρηθεί ακίνδυνος και για αυτό οι εργαζόμενοι πρέπει πάντοτε να παίρνουν τις κατάλληλες προφυλάξεις.

Οι κίνδυνοι για την υγεία από την έκθεση σε αμίαντο έχουν αναγνωριστεί σε εκτιθέμενους εργαζόμενους στα ναυπηγοεπισκευαστικά επαγγέλματα, στους εργαζόμενους στα ορυχεία αμιάντου, στην κατασκευή υφάνσιμων ινών, στην παραγωγή άλλων προϊόντων αμιάντου, σε εργασίες μόνωσης, σε κατασκευαστικές εργασίες, σε επισκευές φρένων κ.λ.π. Οι εργαζόμενοι στις κατεδαφίσεις και οι πυροσβέστες μπορεί επίσης να εκτεθούν σε αμίαντο.


Προστασία από την εργατική νομοθεσία

 

Η εργατική νομοθεσία και οι καλές εργασιακές πρακτικές, προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία στους εργαζόμενους που εκτίθενται σε αμίαντο σήμερα και ο κίνδυνος εμφάνισης επιπτώσεων στην υγεία τους είναι μικρότερος από αυτόν για εργαζόμενους, οι οποίοι έχουν εκτεθεί σε αμίαντο κατά το παρελθόν. Κατά συνέπεια, τα τελευταία χρόνια διαπιστώθηκε μια διαφοροποίηση ως προς τους χώρους εργασίας, στους οποίους οι κίνδυνοι που συνδέονται με τον αμίαντο, είναι αυξημένοι. Στην παραγωγή αμιαντούχων υλικών οι κίνδυνοι αυτοί, παρόλο που είναι σημαντικοί, είναι ταυτόχρονα και υπό συνεχή έλεγχο.

Σε χώρους εργασίας όμως, όπου η διαχείριση των ήδη εγκατεστημένων αμιαντούχων υλικών συνεπάγεται είτε την αφαίρεσή τους είτε εργασίες συντήρησης και ανακαίνισης, οι κίνδυνοι αυτοί είναι όχι μόνο πραγματικά αυξημένοι αλλά και απρόβλεπτοι.

Σήμερα τους μεγαλύτερους κινδύνους αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στην αφαίρεση του αμιάντου και οι εργαζόμενοι που συναντούν τυχαία αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, κυρίως κατά τη συντήρηση και ανακαίνιση κτιρίων, εγκαταστάσεων, πλοίων και τρένων.

Επαγγελματίες που εκτίθενται σε αμίαντο

 

Παρακάτω δίνονται παραδείγματα μιας ευρείας κατηγορίας επαγγελμάτων όπου οι εργαζόμενοι έρχονται αντιμέτωποι με υλικά που περιέχουν αμίαντο κατά την εργασία τους:

  • Εργολάβοι και εργαζόμενοι στις κατεδαφίσεις.
  • Εργολάβοι και εργαζόμενοι στις κατασκευές.
  • Μηχανικοί που είναι υπεύθυνοι για θέρμανση και εξαερισμό.
  • Μηχανικοί τηλεπικοινωνιών.
  • Εργαζόμενοι στις εγκαταστάσεις συστημάτων πυρανίχνευσης, πυρόσβεσης και αντικλεπτικών συστημάτων.
  • Εργαζόμενοι σε εργασίες συντήρησης κτιρίων, πλοίων, οχημάτων.
  • Εργαζόμενοι σε εγκαταστάσεις computers.
  • Υπεύθυνοι για την επίβλεψη κτιρίων.
  • Ηλεκτρολόγοι.
  • Ελαιοχρωματιστές και διακοσμητές.
  • Υδραυλικοί.
  • Ξυλουργοί.
  • Εφαρμοστές – μονταδόροι σωληνώσεων αερίου.
  • Χτίστες.
  • Σοβατζήδες κ.λ.π.

 

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΜΙΑΝΤΟΥΧΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

 

amiantos3

Το πρώτο στάδιο της διαχείρισης αμιαντούχων υλικών είναι ο εντοπισμός των υλικών. Γενικά θεωρείται πιθανό κάποιο κτίριο να περιέχει αμίαντο ή αμιαντούχα υλικά αν:

·το κτίριο κτίστηκε ή ανακαινίστηκε μεταξύ του 1950 – 1990 και μάλιστα αν ήταν κτίριο που κτίστηκε με προδιαγραφές άλλων χωρών (κυρίως ξενοδοχεία, νοσοκομεία και άλλα δημόσια κτίρια),

·το κτίριο έχει ατσάλινο σκελετό και/ή

·έχει λέβητες ή καζάνια με θερμική μόνωση.

Πληροφορίες για την ύπαρξη αμίαντου

 

Πληροφορίες για το αν υπάρχει αμίαντος ή όχι σε ένα κτίριο ή μια εγκατάσταση μπορεί να αντλήσει κανείς από:

·τα κατασκευαστικά σχέδια των κτιρίων και εγκαταστάσεων,

·τα δελτία συντήρησης και αντικατάστασης τμημάτων των εγκαταστάσεων,

·τα τιμολόγια παραγγελίας υλικών κατασκευής ή ανακαίνισης των κτιρίων και των εγκαταστάσεων.

Μπορεί, επίσης, να προβεί κανείς σε μια λεπτομερή επιθεώρηση του κτιρίου εσωτερικά και εξωτερικά, ώστε να εντοπίσει υλικά, που είναι πιθανόν να περιέχουν αμίαντο, ζητώντας βοήθεια και συμβουλές από άλλους που ίσως είναι σε θέση να του δώσουν περισσότερες πληροφορίες, όπως τον αρχιτέκτονα, το μηχανικό, τους εργαζόμενους ή τους τεχνικούς ασφάλειας.

Αν όμως ο οπτικός έλεγχος δεν μπορεί να δώσει σαφείς πληροφορίες τότε μπορεί κανείς να προχωρήσει σε εργαστηριακή ανάλυση του υλικού.

Στο δεύτερο στάδιο γίνεται εκτίμηση της κατάστασης του υλικού. Ο τύπος του υλικού που περιέχει αμίαντο, η ποσότητα του αμιάντου και η κατάσταση στην οποία βρίσκεται, καθορίζουν την πιθανότητα να απελευθερωθούν ίνες αμιάντου στον αέρα, όταν το υλικό αυτό διαταραχτεί ή καταστραφεί.

Οι τέσσερις παράγοντες με τους οποίους μπορεί να προσδιοριστεί η πιθανότητα απελευθέρωσης ινών αμιάντου είναι:

·το είδος των υλικών και η ευθρυπτότητά τους,

·η έκταση της φθοράς των αμιαντούχων υλικών,

·η θέση και το είδος της επιφάνειας των υλικών και

·το είδος αμιάντου που υπάρχει στα υλικά.

Στο τρίτο στάδιο γίνεται εκτίμηση του κινδύνου από τις συνθήκες χρήσης του χώρου. Η εκτίμηση αυτή μπορεί να βασιστεί στους παρακάτω παράγοντες:

·θέση των υλικών στο χώρο εργασίας,

·πρόσβαση των εργαζομένων στα αμιαντούχα υλικά,

·μέγεθος των υλικών,

·πιθανότητα διατάραξης των αμιαντούχων υλικών,

·αριθμός των εργαζομένων που πιθανόν να εκτεθούν σε ίνες αμιάντου,

·συχνότητα χρήσης του χώρου όπου υπάρχουν αμιαντούχα υλικά και

·διάρκεια χρήσης του χώρου όπου υπάρχουν αμιαντούχα υλικά.

Από το συνυπολογισμό των συμπερασμάτων που προκύπτουν από την εκτίμηση τόσο της κατάστασης των υλικών όσο και των συνθηκών χρήσης του χώρου προκύπτει η τελική εκτίμηση του κινδύνου που έχει ως στόχο τη λήψη απόφασης για το τι πρέπει να γίνει.

Αν λοιπόν τα αμιαντούχα υλικά βρίσκονται σε καλή κατάσταση και είναι απίθανο να καταστραφούν ή να διαταραχτούν, τότε είναι προτιμότερο να μην απομακρυνθούν, αλλά να παραμείνουν στο χώρο εργασίας αφού βέβαια επισημανθεί η θέση τους στο χώρο και προσδιοριστεί ένα πρόγραμμα τακτικής παρακολούθησης της κατάστασής τους.

Αν τα υλικά έχουν υποστεί φθορά ή μπορούν να διαταραχτούν, τότε πρέπει να παρθεί απόφαση για το ποιες εργασίες πρέπει να εκτελεστούν, ποιες εργασιακές μέθοδοι θα χρησιμοποιηθούν για να προληφθεί ή ελεγχθεί η έκθεση των εργαζομένων σε ίνες αμιάντου και ποια θα είναι τα απαιτούμενα μέσα ατομικής προστασίας. Επίσης θα πρέπει να προσδιοριστεί η διάρκεια των εργασιών και το πιθανό επίπεδο έκθεσης σε ίνες αμιάντου.

Διαχείριση αμιαντούχων υλικών με φθορές

 

Η διαχείριση των αμιαντούχων υλικών που έχουν υποστεί φθορά ή ενδέχεται να διαταραχθούν γίνεται με:

α) επικάλυψη ή στεγανοποίηση του υλικού,

β) εγκλεισμό του υλικού, ή

γ) απομάκρυνση-αφαίρεση του υλικού.


Εκπαιδευτικός Οργανισμός ΑΚΜΩΝ Α.Ε. - Bottom info